A e B:
Os primeiros exercicios de análise morfolóxica permítennos apreciar o sistema de construción dos verbos en suahili. A partir deles podemos deducir as marcas de tempo verbal (-li- para pasado; -na- para presenta e -ta- para futuro) e de número (ni- para a primeira persoa de singular, u- para a segunda, a- para a terceira e, con respecto ao plural, a primeira persoa márcase con tu-, a segunda, con m- e a terceira con wa-). Ademais, podemos observar que non hai distinción xenérica no caso da terceira persoa (singular nin plural)
Exercicio 1:
Uma faca pequena / Un cuchillo pequeño: kisu dogo moja
Dous grandes livros: vitabu vikubwa wili
Uma cousa pequena: kitu dogo moja
As cadeiras más / las sillas malas: viti vibaya
Facas longas / Cuchillos largos: visu virefu
5 livros: vitabu tano
Exercicio 2:
Bastava uma faca / Bastaba un cuchillo: litosha kisu moja
Bastavam 3 facas / Bastaban 3 cuchillos: litosha visu tatu
As pequenas facas bastarão: litosha visu vidogo
Exercicio 3:
1.
Kichwa kikubwa: cabeza grande
2. kiko kibaya: pipa mala
3. kisima kirefu: illa longa
4. kidonda kibaya: ferida mala
5. vyeti vizuri: bos certificados
6. viatu viwili: dous zapatos
7. kitanda au kiti: cama ou cadeira
8. visu na vitabu: coitelos e libros
9. viazi vidogo vitatu: tres patacas pequenas
10. kipande kikubwa kimoja: unha peza grande
11. visiwa virefu viwili: dúas illas longas
12. vyombo vikubwa na vidogo: vaixelas grandes e pequenas
13. kiwanja kizuri: boa leira
14. vibanda na vyoo: chozas e espellos/cristais
15. kikapu na chakula: cesta e comida
16. vidole vitano: cinco
dedos
17. kibanda kimoja na vyumba vinne: unha choza e cinco metais
18. kitanda kirefu na kiti kikubwa: cama longa e cadeira grande
19. vikombe vinne na vijiko: catro cuncas e culleres
20. kisu kidogo kimoja: un coitelo pequeno
21. vyuma vikubwa: grandes
metais
22. kipande kimoja kitatosha: unha peza bastará
23. Vyungu vitatu vinathosa: tres cazos bastan
24. Chakula kilitosha? Kilitosha: bastou a comida? Bastou
25. Viazi vitatu vitatosha?: bastarán tres patacas?
26. Viazi vikubwa vitatu au vidogo vitano: tres patacas grandes e cinco pequenas
27. Vikombe vidogo vitatosha?: bastarán cuncas pequenas?
28. Vitatosha: bastarán
29. Kitambaa kidogo kitatosha: bastará a roupa pequena
Exercicio 4:
um rabo longo: mkia mdogo mmoja
um bom guarda-chuva: mwavuli mzuri mmoja
um pequeno rio: mto mdogo mmoja
uma alta montanha: milima mirefu mmoja
uma má escova de dentes: mswaki mbaya mmoja
grandes pesos: mizigo mikubwa
cinco pães: mikate mitano
boas plantas de milho: mihindi mizuri
três laranjeiras e quatro mangas: michungwa mitato na miembe minne
um ano e cinco meses: miaka mimoja na miezi mitano
O fogo tem fumo: moto una moshi
A aldeia tem bananeiras e cana-de-açúcar: mji una migomba na muwa
As árvores têm espinhas: miti vina miwiba
A choça tem duas portas: kibanda una milango miwili
O corpo tem mãos e pés, cabeça, peito e coração: mwili una mikono na miguu, kichwa,
kifua na moyo
CONCLUSIÓNS ATA O MOMENTO:
A medida que ía avanzando nos exercicios ía aprendendo e decatándome de sentidos e estruturas. Deste xeito, existen algúns erros ao comezo que manteño a consciencia.
Entón, ás deducións iniciais podemos sumar outras particularidades que fun descubrindo:
- En canto ao sistema numérico, hai unha reiteración á hora de marcar o singular e o plural. Ex.: un coitelo pequeno = kisu kidogo kimoja e dous zapatos = viatu viwili. Así, ki- marca o singular en "un" (moja) e vi- o plural en "dúas" (wili).
- Xa comentamos que non hai marca xenérica no sistema verbal, mais despois de facer o resto de exercicios observamos que tampouco hai unha marca xenérica nos adxectivos, nin nos determinantes numerais. Podemos dicir entón que non existe xénero gramatical en suahili?
Ex.: dous zapatos = viatu viwili ; dúas illas longas = visiwa virefu viwili
Ex.: grandes metais = vyuma vikubwa ; vaixelas grandes = vyombo vikubwa
Exercicio 5:
1 à f
2 à d
3 à e
4 à c
5 à a
6 à b
En primeiro lugar, ao observar as datas propostas, podemos decatarnos da similitude entre os meses en suahili e os meses nas linguas xermánicas e romances, o que suxire que foron tomados como préstamos lingüísticos resultantes da colonialidade (Disemba, Aprili, Oktoba).
Despois de facer os exercicios podemos concluir que a semana para os falantes de suahili comeza o sábado (jumamosi), xa que a palabra jumapili (domingo) está formada polo sufixo –(p)ili, referido ao número dous (wili). Podemos confirmar esta hipótese no resto de días, pois jumatatu (luns) contén -tatu (tres), jumanne (martes) está formada por -nne (catro) e jumatano (mércores), por -tano (cinco). Con todo, a pesar de ter esta información, non atopo a maneira de expresar os días da semana que faltan.
Podemos pensar que esta
organización da semana ten que ver coa vinculación do swahili coa relixión
islámica (igual que por exemplo, para o calendario hebreo, o sábado é o séptimo
día da semana).
Comentarios
Publicar un comentario